12 december 2006
Er is grote zorg dat Nederland zal overstromen, maar er is relatief weinig oog voor het gevaar dat Nederland zal dichtslibben. Circa 45% van de Nederlandse volwassenen is te zwaar, één op de twintig mensen overlijdt aan de gevolgen van overgewicht en dokters kijken tegenwoordig niet meer vreemd op als ze ouderdomsdiabetes constateren bij jongeren. Zorgwekkend is bovendien dat het onderwerp preventie niet hoog genoeg op de politieke agenda staat. Het is tijd voor een brede, geïntegreerde aanpak van overgewicht bij jongeren. Een aanpak zonder wijzende vingers, maar met uitgestoken handen.
Overgewicht is dé grootste risicofactor voor de volksgezondheid. Het kost de gezondheidszorg jaarlijks 500 miljoen euro en leidt tot zo¿n 20.000 doden per jaar. Zeggen cijfers u niet zoveel, kijk dan eens om u heen op het strand, in de stad, of naar het land dat in veel opzichten ons voorland is: de Verenigde Staten. Overgewicht kent nadelige gevolgen voor de levenskwaliteit van mensen die ermee moeten leven, maar ook voor de toekomstige betaalbaarheid voor de zorg. Immers, overgewicht is een risicofactor voor diabetes type 2, hart- en vaatziekten, verschillende vormen van kanker en aandoeningen aan het bewegingsapparaat. Om toekomstige problemen te voorkomen, moeten we nu collectief onze verantwoordelijkheid nemen en breed investeren in preventie. Het is hoog tijd dit land om te draaien. Het accent moet verschuiven van genezen op de oude dag naar voorkomen in de kinder- of tienerjaren, van ziektemanagement naar gezondheidsmanagement.
Overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties hebben zich verenigd in het Convenant Overgewicht en ontketenen op allerlei terreinen curatieve en preventieve activiteiten, met speciale aandacht voor jongeren en de lagere inkomensgroepen. Maar helaas moeten we constateren dat de Nederlandse politiek te weinig investeert in preventie. Zo biedt de nieuwe Zorgverzekeringswet geen prikkels om te investeren in preventie. Zorgverzekeraars wordt weliswaar een regierol toegedicht in het bereiken van doelmatige zorg, waarvan preventie een belangrijk onderdeel zou moeten zijn. Maar het is voor zorgverzekeraars in deze tijden van marktwerking weinig aantrekkelijk om hierin te investeren. De investering in preventie gaat immers pas op langere termijn renderen, terwijl verzekerden jaarlijks kunnen overstappen. Puur financieel gezien is preventie in eerste instantie dus geen aantrekkelijke investering. Dit argument is echter te gemakkelijk. De Nationale DenkTank ziet bijvoorbeeld een oplossing in een Health Transfer Systeem, vergelijkbaar met de voetbalwereld. Preventie kan ook een middel zijn om klanten te binden. Het kan loyaliteit creëren.
Een verzekeraar die bijvoorbeeld een aantrekkelijk en uniek bewegingsprogramma biedt, zal hiermee verzekerden aan zich binden. Zo kunnen zorgverzekeraars preventie tot een middel maken om loyale klanten te belonen.
Menzis neemt het voortouw in deze ontwikkeling en biedt - in 2007 in pilots en in 2008 structureel - een bewezen effectief leefstijlp