Wijkverpleegkunde begint met goed luisteren

vrouw verzorgt moeder

Marieke Reijers werkt bij Sensire als wijkverpleegkundige in Gaanderen. Ze praat met enthousiasme over haar werk, waarin ze de cliënt zo veel mogelijk zelf de regie laat nemen. “Dat geeft mensen vertrouwen en waardigheid.”

5 juli 2016
marieke_rijers

Hoe ziet jouw dag eruit?

’s Morgens help ik met de alledaagse zaken: wassen, aankleden, wondzorg, stomazorg, zwachtelen, insuline spuiten. Maar ook een moment samen. Dan komen de verhalen, dan leer je de mensen kennen. Dat is trouwens nog intenser als ik iemand help bij het douchen. Een intiem moment, waarop de cliënt zich letterlijk en figuurlijk bloot geeft en laat zien hoe hij zich écht voelt.

En ’s middags? Dan begin ik op kantoor voor overleg met collega’s, huisarts en apotheker. Vervolgens doe ik huisbezoeken, waar ik de tijd neem om met cliënten te praten. De ene keer over de zin van het leven, de andere keer om te vragen hoe de persoonlijke verzorging of verpleging bevalt. Als het nodig is, pas ik het zorgplan aan.

Zie je veranderingen als wijkverpleegkundige?

Het aantal grote zorgvragen neemt af. Steeds minder mensen vragen ons meerdere keren per dag te komen. Maar ons werk wordt wel complexer en intensiever. Er is een verschuiving van zorg van ziekenhuis en instelling naar de thuiszorg. We bieden bijvoorbeeld steeds meer terminale zorg, infuustherapie, verzorgen van complexe stoma’s en begeleiding van chronisch zieken. Daardoor wordt ons vak zwaarder en zijn er dus meer ziekenverzorgenden en verpleegkundigen nodig.

De verzorgenden – die de basiszorg bieden – blijven onmisbaar, maar als ze zelf willen, proberen we hen met bijscholing naar een hoger niveau te tillen.

Nog meer veranderingen?

Vroeger hielpen we de cliënt op basis van de indicatie: meneer moet geholpen worden met douchen. En plat gezegd: dan draaiden we onze uurtjes. Maar nu wordt van ons gevraagd goed te luisteren en onze eigen indicatie te maken.

Wat heeft de cliënt écht nodig? Dan volgen gesprekken, laatst nog bij een meneer van 72. Hij zei: fijn dat jullie komen, maar het zou fijner zijn als jullie helemaal niet zouden hoeven komen om te douchen. Het bleek dat hij zich onzeker voelde, was bang te vallen in de badkamer. Ik heb toen contact opgenomen met de huisarts voor een verwijzing naar val-poli. Inmiddels is zijn ouderwetse lavet vervangen door een inloopdouche met handgrepen aan de muur. Kortom, we kijken nu veel meer naar de vraag achter de vraag.

Dat maakt jouw werk interessanter?

Zeker. Vroeger was het: we zorgen voor de cliënt. Nu is het: we zorgen met. Daarnaast werk ik vaker samen met andere zorgaanbieders, zoals buurtcoach en ergotherapeut. Samen bekijken we hoe we de cliënt zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen laten wonen. Hoe kunnen we hem mobieler en actiever maken? Hoe kunnen we hem meer regie geven over z’n eigen leven? Ik geloof heel erg in zelfstandigheid van mensen. Dat geeft vertrouwen, waardigheid en energie.

En de cliënt wil dat zelf ook?

Niet iedereen. Ik zie ook veel mensen die volledig afhankelijk zijn geworden van de thuiszorg. Een medewerker die voor álles klaarstaat, is gewoon niet meer te betalen. Cliënten zullen eraan moeten wennen dat ze meer zelf de regie moeten nemen. Vaak is er dan wat weerstand, maar het doet ze ook goed.

Ik was laatst bij een mevrouw van 83. Ze zei: ik ben somber, heb jij een idee? Ze begreep heel goed dat ik als wijkverpleegkundige niet haar eenzaamheid kon oplossen. We hebben toen samen gezocht naar een oplossing. Ze wilde graag naar de Trefkuul, maar durfde niet alleen. De buurtcoach kende weer een mevrouw bij haar in de buurt die vaak naar dat wijkcentrum gaat. Nu gaan ze samen. En de buurtcoach vraagt haar af en toe hoe het gaat. Mooi voorbeeld van eigen regie.

Waarom doe jij dit werk?

Toen ik nog een klein meisje was wist ik het al: ik wilde de zorg in, iets voor mensen betekenen. Dat heb ik nog steeds. Ik vind het mooi om me aan te passen aan die ene, unieke cliënt. Achter elk voordeur schakel ik opnieuw: wie heb ik voor me, wat heeft die persoon nodig, wat kan ik bieden?

Ik probeer veel vertrouwen te geven en krijg er dankbaarheid voor terug. Ik was laatst nauw betrokken bij een terminale cliënt, die thuis – in plaats van in een instelling – heeft kunnen sterven. Haar kinderen bedankten me: ‘zonder jullie hulp was dat nooit gelukt’. Bij zo’n compliment schiet ik vol. Dat geeft me zo veel voldoening, daar doe ik het voor.

Op de website van Menzis worden cookies gebruikt. Dit doen we om het gebruik van de website te vergemakkelijken en om onze website te verbeteren op basis van analyses. We gebruiken ook cookies om u relevante persoonsgerichte inhoud te kunnen laten zien en voor social media toepassingen. Gaat u akkoord? Dan geeft u Menzis toestemming voor het plaatsen van alle soorten cookies. U kunt desgewenst uw voorkeur aanpassen via de link "instellingen". Meer informatie vindt u in onze cookiepolicy