Betere zorg voor COPD-patiënten

verpleegster en dame

In acht Nederlandse ziekenhuizen loopt een proef die het aantal opnamedagen van COPD-patiënten vermindert én de kwaliteit van de zorg verbetert. Hoe? Door de verpleegkundig specialist longgeneeskunde en de longverpleegkundige een belangrijkere rol te geven. De eerste heeft intensief contact met de patiënt tijdens de opname en daarna op de polikliniek. De laatste doet de huisbezoeken.

6 december 2016

Een van de deelnemende ziekenhuizen is Rijnstate Arnhem. Els Fikkers is daar verpleegkundig specialist longgeneeskunde:

We zijn vanaf januari 2016 bezig. We willen graag dat er 100 patiënten aan de proef meedoen, inmiddels zijn dat er negentig. We liggen dus op koers. Elke patiënt volgen we één jaar lang intensief.

We verzamelen allerlei gegevens: was er een heropname, hoe is het verloop van de ziekte, hoe voelen ze zich? Alle data gaat naar een promovenda aan de Rijksuniversiteit Groningen, die eind 2017 eindconclusies zal trekken. Op basis daarvan wordt bepaald hoe deze aanpak in heel Nederland wordt uitgerold.

els fikkers
Els Fikkers

Betere kwaliteit van de zorg

Toch heeft Els al een globaal beeld:

We zien dat we de patiënt beter leren kennen. Dit betekent dat we de behandeling ook beter kunnen afstemmen op de patiënt. We hadden verwacht dat het aantal heropnames drastisch zou verminderen, maar de daling is beperkt.

De kwaliteit van de zorg neemt wel flink toe. Dat komt omdat de verpleegkundig specialist longgeneeskunde al vóór het ontslag veel aandacht heeft voor de situatie bij de patiënt thuis: rookt hij, eet hij gezond, beweegt hij genoeg, is er mantelzorg, hoe voelt hij zich?

Meer aandacht voor de patiënt

Els zegt dat de patiënt bij ontslag een longaanval-actieplan meekrijgt, waarin staat wat je moet doen als de klachten plotseling verergeren.

De patiënt merkt dat er aandacht is – niet alleen voor de COPD, maar voor zijn hele persoon. De longverpleegkundige kan na het huisbezoek ook in de systemen van Rijnstate en noteert daarin haar bevindingen. Die zijn daarmee ook beschikbaar voor de longarts, de verpleegkundig specialist longgeneeskunde en andere disciplines in het ziekenhuis. Dit draagt direct bij aan betere zorg.

Rock Witten

DJ en geluidstechnicus, Arnhem

"Veilig gevoel"

In juli kreeg ik m’n eerste COPD-aanval. Ik werd ineens erg benauwd, kreeg geen lucht meer. Ik belandde in het ziekenhuis, tot vier keer toe. Ik werd goed begeleid. In Rijnstate, maar ook door hun Verpleegkundig Specialist Longgeneeskunde. Zij is ook bij me thuis geweest om te kijken hoe het met me ging en om mijn vragen te beantwoorden.

Ook haar collega zocht me thuis op. Ze heeft een medicijn-plan voor me gemaakt, belangrijk want elke patiënt schijnt weer anders op de medicijnen te reageren. Al die aandacht thuis, prachtig vind ik het. Het is fijn als je serieus wordt genomen. En het geeft een gevoel van veiligheid.

Frank van den Elshout

Longarts, Rijnstate Ziekenhuis, Arnhem

"Integrale aanpak"

COPD-zorg is complex, je bent er niet alleen met medicatie. De ziekte heeft z’n weerslag op het hele lichaam: vaak is de patiënt ondervoed, heeft een slechte conditie, is angstig. En hij moet stoppen met roken. Dit vraagt om een integrale aanpak. Om samenwerking tussen allerlei medische disciplines, die zich voor die ene patiënt inzetten: longarts, verpleegkundig specialist longgeneeskunde, huisarts, praktijkondersteuner, fysiotherapeut, diëtist, apotheker.

De resultaten zie ik al: we kijken nu meer vanuit het belang van de patiënt. Samenwerking tussen medische disciplines lijkt eenvoudig, maar is erg moeilijk. Wat we nodig hebben is één communicatiesysteem waar alle partijen op zijn aangesloten, zodat zij informatie kunnen delen over de patiënt en vragen kunnen stellen. Maar die systemen zijn duur, ik zie ze voorlopig nog niet komen.

Richard Linders

Huisarts, Arnhem

"Warme overdracht"

De verpleegkundig specialist van het ziekenhuis meer naar de patiënt thuis. Dat juich ik toe. Dit voorkomt dat veel COPD-patiënten na ontslag wéér worden opgenomen in het ziekenhuis. De verpleegkundig specialist doet immers ‘een warme overdracht’ van de patiënt naar de praktijkondersteuner huisarts.

Door informatie uit te wisselen ontstaat een totaalbeeld van de patiënt. Beiden bezoeken de patiënt ook thuis. Dat kan belangrijk zijn: is zijn huis voldoende hygiënisch, rookt de partner, gebruikt de patiënt inhalaties die ver over de datum zijn? Dit soort zaken zie je pas als je bij de patiënt thuis bent.

Op de website van Menzis worden cookies gebruikt. Dit doen we om het gebruik van de website te vergemakkelijken en om onze website te verbeteren op basis van analyses. We gebruiken ook cookies om u relevante persoonsgerichte inhoud te kunnen laten zien en voor social media toepassingen. Gaat u akkoord? Dan geeft u Menzis toestemming voor het plaatsen van alle soorten cookies. U kunt desgewenst uw voorkeur aanpassen via de link "instellingen". Meer informatie vindt u in onze cookiepolicy