Concept dat uitwerking verdient

Van 3 augustus tot 28 augustus 2015 heeft Niels Osinga in het kader van zijn co-schappen geneeskunde, een stage gelopen bij de afdeling zorginkoop van Menzis. Naast de directe patiëntenzorg is hij namelijk ook geïnteresseerd in de organisatie en financiering van de (eerstelijns)gezondheidszorg. Gekoppeld aan een flinke portie ondernemingszin, ontwikkelt hij met een studiegenoot innovatieve projecten die kunnen bijdragen aan een efficiëntere en betere gezondheidszorg. Horizontaal verwijzen is daar een voorbeeld van.


Substitutie van zorg door horizontaal verwijzen

Substitutie van zorg, van 2e naar 1e lijn staat momenteel erg in de belangstelling. Via mijn stage heb ik de mogelijkheden van substitutie voor een paar eenvoudige ingrepen geanalyseerd: het plaatsen van een spiraaltje en kleine chirurgische ingrepen. Allereerst viel het me op hoe groot het verschil in zorgkosten is als precies dezelfde verrichting in 1e of 2e lijn wordt gedaan. Voor het plaatsen van een spiraaltje bijvoorbeeld is dat 400 euro. 

Verder heb ik ook naar huisartsenpraktijken gekeken die nu al veel van deze verrichtingen zelf doen tegenover praktijken  die bijna altijd verwijzen naar de 2e lijn. Dat kan allerlei oorzaken hebben en je moet er natuurlijk ook affiniteit mee hebben. Binnen geïntegreerde gezondheidscentra met meerdere huisartsen zie je wel een verdeling van dit soort verrichtingen, maar verwijzing tussen huisartsenpraktijken onderling in een plaats of regio komt niet voor. Dat is een gegeven waar ik met een studievriend, Max de Graaf, mee aan de slag ben gegaan.

We stelden ons de vraag hoe je dit horizontale verwijzen zou kunnen stimuleren en organiseren. Daar komt logistiek behoorlijk wat bij kijken zoals overzicht krijgen waar huisartsen met een bepaalde subspecialisatie zitten in een regio. En daarnaast vanzelfsprekend de uitwisseling van medische gegevens, de declaratiestromen en de financiële afhandelingen. Dat zijn grote uitdagingen, waar we over nadenken en in gesprek willen, met Menzis maar ook met huisartsen. Het zou mooi zijn als we via een pilot kunnen onderzoeken of het concept werkt, waar je tegenaan loopt en hoe het verder ontwikkeld kan worden.


Beveiligde webomgeving

“Als eerste stap willen we zowel voor patiënten als artsen een webomgeving maken. Voor patiënten zijn we bezig met een algemene voorlichtingssite. Patiënten kunnen dan zelf kiezen naar welke meer gespecialiseerde huisarts men zou kunnen gaan. Ook maken we duidelijk waarom dat voordelen biedt: het scheelt eigen risico, je kan er bij wijze van spreken op de fiets heen en je wordt in veel gevallen eerder geholpen dan in het ziekenhuis.”
“Voor huisartsen willen we een beveiligde webomgeving ontwikkelen, waarop huisartsen kunnen inloggen. Wij maken samen met de huisarts een profiel waarop aangegeven wordt welke aandachtsgebieden de huisarts heeft.  Ze kunnen aangeven voor welke verrichtingen collega's naar hen toe kunnen verwijzen. Natuurlijk moet daarbij een minimumnorm gesteld worden, men moet bijvoorbeeld 100 verrichtingen per jaar doen en/of cursussen volgen. Zo is het voor iedereen duidelijk welke huisarts in de regio gespecialiseerd is in een bepaald gebied. De eigen huisarts kan de patiënt wijzen op de website en een keuze laten maken in zorgaanbieder.
Essentieel voor het plan is wel dat als zo’n verdeling/overzicht gemaakt is, de samenwerking met de specialist moet worden gezocht. Kwaliteit van handelen moet natuurlijk goed verankerd zijn. Door de huisartsen op deze manier te organiseren, krijg je per regio een beperkt aantal huisartsen waarnaar verwezen wordt voor bepaalde casuïstiek. Juist dit maakt horizontaal verwijzen geschikt om de samenwerking met de 2e  lijn op te zoeken. Namelijk, alleen deze '' gespecialiseerde'' huisartsen hoeven anderhalvelijnszorg te organiseren met de specialisten voor bijvoorbeeld het plaatsen van een spiraaltje. De overige huisartsen kunnen twijfelgevallen naar hun ''gespecialiseerde'' huisarts sturen. Zo blijft 1,5 lijnzorg overzichtelijk en haalbaar voor zowel de 1e als  de 2e lijn. Het is wel reëel dat er voor die gespecialiseerde handelingen extra honorering mogelijk is. Dat budget kan van de 2e lijn  komen, immers er worden hierdoor relatief dure verwijzingen naar de 2e lijn voorkomen. Zo is horizontaal verwijzen aantrekkelijk voor alle betrokken partijen. “
“Huisartsen moeten er niet meer werk van krijgen. Het moet zo makkelijk mogelijk worden gemaakt. Alleen huisartsen uit jouw regio zijn zichtbaar, waarna beveiligde gegevensuitwisseling mogelijk moet zijn. We zijn inmiddels druk bezig met het maken van de website. Het is nu vooral zaak om geïnteresseerden te vinden, zowel van de kant van de huisartsen als van de zorgverzekeraar.” 

Interessepeiling voor een pilot

Er is al wel contact geweest met de Groninger Huisartsen Coöperatie; men lijkt welwillend tegenover het idee te staan. Dat zal niet voor alle huisartsen gelden, maar ik denk dat er genoeg huisartsen zijn die er voor open staan. Het is een concept om de anderhalvelijnszorg vorm te geven, wat we graag verder willen uitwerken.   
Onze vraag aan Menzis is of men er tijd, moeite, geld in wil investeren om te kijken of het plan rendabel is. We denken aan verrichtingen als spiraaltjes plaatsen, kleine chirurgische ingrepen, maar het kan ook voor dermatologie, oogheelkunde, COPD, hart en vaatziekten. Er is in de 2e lijn nog veel zorg, die daar eigenlijk niet thuis hoort.  Bijvoorbeeld mensen met diabetes die 1x per jaar op controle komen. Kan volgens mij prima in de 1e lijn. Grensgevallen kun je weer terughalen naar de specialist. Juist hier komt het belang van goed contact tussen gespecialiseerde  huisarts en specialist om de hoek kijken.

Stip op de horizon

Ik ben de stage bij Menzis gaan doen omdat ik benieuwd was naar de rol van de zorgverzekeraar in de hele zorg. In de opleiding krijg je geen informatie over hoe de zorg in elkaar zit, hoe geldstromen lopen, wat er allemaal bij komt kijken. Mijn voorliefde voor ondernemen maakt dat ik geïnteresseerd ben in innovaties in de zorg of over het effectief verlopen van zorgprocessen. Een ander voorbeeld daarvan is Consulthulp.
Dat is een door ons ontwikkeld initiatief, waarbij we medisch studenten inzetten om patiënten te begeleiden voor, tijdens en na een consult. De gedachte erachter is dat door het ziekte-inzicht bij de patiënt te verhogen, er ook meer verantwoordelijkheid bij de patiënt komt te liggen, er minder consulten nodig zijn en op langere termijn de zorgconsumptie zal afnemen. Horizontaal verwijzen zie ik als onderdeel van consult-hulp. Ik hoop dat dit artikel artsen kan interesseren om mee te doen aan een pilot horizontaal verwijzen. 
                                                                                                                                        Interview Thea Ripken

Op de website van Menzis worden cookies gebruikt. Dit doen we om het gebruik van de website te vergemakkelijken en om onze website te verbeteren op basis van analyses. We gebruiken ook cookies om u relevante persoonsgerichte inhoud te kunnen laten zien en voor social media toepassingen. Gaat u akkoord? Dan geeft u Menzis toestemming voor het plaatsen van alle soorten cookies. U kunt desgewenst uw voorkeur aanpassen via de link "instellingen". Meer informatie vindt u in onze cookiepolicy