Psychologische behandelvorm

Afhankelijk van uw klachten

Soms wordt u in de geestelijke gezondheidszorg met medicijnen behandeld. Vaak bestaat een behandeling in de geestelijke gezondheidszorg echter met name uit gesprektherapie; ook wel psychologische behandeling genoemd. Er bestaan verschillende psychologische behandelingen. Op deze pagina treft u een overzicht van veelgebruikte psychologische behandelvormen aan, een omschrijving daarvan en algemene informatie zodat u zich een beeld kunt vormen van deze behandelvorm.

Afhankelijk van de aandoening die u heeft

Welke behandelvorm u voor uw aandoening krijgt, hangt van meerdere factoren af. Eén factor is welke aandoening u heeft. Er wordt veel onderzoek gedaan naar welke behandelvormen effectief zijn. 
Soms is één behandelvorm geschikt voor verschillende aandoeningen. Dat betekent overigens niet dat de behandeling exact hetzelfde is. Voor zowel angstklachten als depressie kunt u bijvoorbeeld cognitieve gedragstherapie volgen. Binnen deze behandelvorm worden verschillende behandeltechnieken gebruikt. U kunt een behandelvorm zien als een gereedschapskist. In een bepaalde gereedschapskist zitten een hamer, een zaag en een kwast (verschillende behandeltechnieken), deze kunt u gebruiken om verschillende dingen mee te vervaardigen. De ene keer bouwt u een schouw, de andere keer timmert u een schutting. Zo is het ook met behandelvormen.

Afhankelijk hoe ernstig uw klachten zijn

Ook hoe zwaar uw klachten zijn, speelt een rol in de soort behandeling die u krijgt. Als u milde klachten heeft, is een intensieve behandeling niet nodig. In die gevallen kan voor een kortdurende behandeling worden gekozen waarin u steunende gesprekken krijgt. Zo een behandeling duurt gemiddeld tussen de vijf en tien gesprekken.

Afhankelijk van hoelang de klachten al bestaan

De behandelvorm is ook afhankelijk van hoelang uw klachten al bestaan. Als u voor het eerst klachten heeft, zal voor een lichte behandelvorm gekozen worden en zal de behandeling vaak korter duren. Dat heet stepped care, vrij vertaald: stapsgewijze zorg. Het komt er op neer dat u bij eerste lichte klachten een lichte behandelvorm krijgt. Als deze behandeling niet aanslaat wordt een volgende stap gezet en krijgt u een iets zwaardere behandelvorm. Deze stappen herhalen zich tot uw klachten verminderen.
Ook kan de intensiteit van de behandeling toenemen. Dat betekent dat u vaker behandeling krijgt als de klachten ernstiger zijn. Of dat u overstapt van wekelijkse of tweewekelijkse afspraken naar een behandeling die één of meerdere dagen of dagdelen duurt. Als de klachten nog ernstiger zijn, kan een opname in een kliniek nodig zijn.
Als uw klachten al lange tijd bestaan dan zal vaker worden gestart met een langere behandeling. Soms komt het ook voor dat uw klachten verminderen, maar na enige tijd weer terugkomen. Ook wanneer uw klachten terugkomen zal de behandeling meestal intensiever zijn.

Individuele of groepsbehandeling

Veel mensen zijn huiverig om in een groep behandeling te volgen. Toch blijkt uit onderzoek dat in een heel aantal gevallen groepsbehandeling juist goed werkt. Vaak is het een bepaalde schroom om over problemen in het bijzijn van anderen te praten. Toch vinden veel deelnemers na afloop het contact met anderen een meerwaarde van de behandeling. Ze leren van de andere groepsleden en bovendien wordt het prettig gevonden anderen te kennen die soortgelijke problemen of klachten hebben.
Echter, in sommige gevallen is een individuele behandeling nodig. Bij een ernstig depressie bijvoorbeeld is het effectiever om individuele behandeling te volgen dan in een groep. En sommige behandelvormen lenen zich niet goed voor een groepsbehandeling. EMDR is zo’n behandelvorm die uitsluitend individueel gegeven wordt. Hieronder leest u waarom dat is.

Veelgebruikte psychologische behandelvormen

  • Cognitieve therapie (CT)
  • Gedragstherapie (GT)
  • Cognitieve gedragstherapie (CGT)
  • Interpersoonlijke psychotherapie (IPT)
  • EMDR

Cognitieve therapie (CT)

In cognitieve therapie krijgt u inzicht in uw eigen gedachten en welke invloed deze denkpatronen hebben op uw gevoelens. In deze behandeling wordt er vanuit gegaan dat gedachten uw gevoel bepalen. Vervolgens leert u bewuster te zijn van deze gedachten en te beoordelen of deze wel terecht zijn. Tenslotte wordt gezocht naar gedachten die beter passen bij de situatie. En naar gedachten waardoor uw gevoelens en stemming verbeteren. Dit klinkt simpel, maar veel mensen zijn gewend op een bepaalde manier te denken. Het vergt dus oefening om een andere manier van denken aan te leren. In veel gevallen krijgt u hiervoor huiswerkopdrachten mee om thuis aan uw klachten te werken.

Gedragstherapie (GT)

Vaak gaan psychische aandoeningen gepaard met gedrag waardoor aandoeningen in stand worden gehouden. Denkt u eens aan een depressie. Door een depressie heeft iemand minder zin om leuke activiteiten te ondernemen. Doordat een persoon minder plezierige activiteiten meemaakt dan eerder kan hij of zij nog somber worden. Dit patroon wordt met gedragstherapie doorbroken. Iemand krijgt de opdracht juist weer de dingen te gaan doen die hij of zij leuk vindt of vond.

Bij gedragstherapie wordt soms ook gebruik gemaakt van exposure. Exposure betekent blootstelling. Vaak wordt deze behandeltechniek ingezet bij angsten. Bij exposure in vivo zoekt iemand zijn angsten juist op. Dat gebeurt stapsgewijs. Iemand met een spinnenfobie bekijkt eerst een plaatje en daarna een filmpje van een spin. Later kan hij of zij dan een echte spin gaan bekijken en tenslotte een spin aanraken. Soms zijn er meer tussenstappen nodig.

Cognitieve gedragstherapie (CGT)

Cognitieve therapie en gedragstherapie worden soms los van elkaar gegeven. Echter, veel vaker worden deze behandelvormen gecombineerd tot cognitieve gedragstherapie. In deze behandelvorm wordt er vanuit gegaan dat door verkeerde gedachten (cognities) en verkeerd gedrag een psychische aandoening kan blijven bestaan. Daarom worden zowel gedachten als gedrag in deze behandeling aangepakt. Door oefeningen wordt getracht andere denkpatronen en andere gedragingen aan te leren. Een speciale vorm van cognitieve gedragstherapie is CBASP. Deze behandeling richt zich op mensen die chronisch last hebben van een depressie, dat wil zeggen langer dan twee jaar.

Interpersoonlijke psychotherapie (IPT)

Een derde veel gebruikte psychologische behandeling is interpersoonlijke psychotherapie. Deze behandelvorm wordt gebruikt als een verstoorde relatie met anderen de oorzaak van uw klachten lijkt te zijn. Voorbeelden daarvan zijn conflicten met anderen, wanneer u rouwt om een persoon of wanneer u een belangrijke verandering doormaakt waardoor uw verhouding tot anderen verandert zoals wanneer u gaat scheiden. Deze relatie met anderen wordt de focus (hoofdonderwerp) van de gesprekken. In maximaal 16 sessies wordt deze behandeling gegeven. Hier komt weinig huiswerk bij kijken.

EMDR

Deze behandelvorm wordt vaak gebruikt bij een posttraumatische stress-stoornis. Wie een ingrijpende gebeurtenis heeft meegemaakt kan daardoor soms niet meer goed functioneren. Dan kan EMDR uitkomst bieden. EMDR staat voor “Eye Movement Desensitization and Reprocessing. In de behandeling beweegt de behandelaar zijn of haar vinger van links naar rechts voor de ogen van de cliënt. Tegelijkertijd wordt de ingrijpende gebeurtenis in gedachten geroepen. Het lijkt erop dat door de oogbewegingen het kortetermijngeheugen wordt belast. Hierdoor kan de herinnering minder levendig worden opgehaald en ervaart iemand minder angst.

Vragen over zorg?

Bellen met de Menzis Zorgadviseur

Bel de Zorgadviseur 088 222 42 42

  • Een vast contactpersoon
  • Klantwaardering: 8,1
  • Op werkdagen van 08.30 tot 19.00 uur

Menz en geest

Om de website van Menzis goed te laten werken en u de beste online ervaring te bieden gebruiken we cookies. Voor meer informatie, bekijk ons cookiebeleid.