Onze visie op farmaceutische zorg

De apotheker van de toekomst: zorg en logistiek in balans

De apotheker heeft twee verweven rollen:

Het veilig verstrekken van geneesmiddelen;
Het leveren van hoogwaardige farmaceutische zorg.

Farmacie binnen de maatschappelijke opgave

De beschikbaarheid en betaalbaarheid van medicijnen zijn cruciale onderdelen van veel behandeltrajecten. Bij Menzis bewaken we de betaalbaarheid door:

Scherpe prijsafspraken voor geneesmiddelen in preferentiebeleid;
Inzet op doelmatig gebruik van geneesmiddelen

Hiermee voorkomen we overbehandeling en wordt medicatiegebruik teruggebracht tot wat medisch noodzakelijk is — wat tegelijkertijd bijdraagt aan een betere beschikbaarheid. Toch zien we dat de beschikbaarheid van producten onder druk staat. In 2024 en 2025 is het aantal medicatietekorten weliswaar gedaald, maar de problemen zijn nog niet opgelost. Daarom volgen we de situatie nauwgezet en nemen we actief maatregelen binnen de keten:

Financieren van een extra veiligheidsvoorraad van 14 dagen bij groothandels, zodat tijdelijke leveringsonderbrekingen kunnen worden opgevangen;

Afsluiten van tijdelijke afspraken met alternatieve leveranciers om beschikbaarheid te borgen - wanneer nodig.
Zorgverzekeraars willen samen zorgen voor snelle adequate informatie voor de apotheek bij leveringsproblemen. Via de Z-index duurt het nu 6 weken voor we een update kunnen plaatsen, dat willen we liefst op wekelijkse basis gaan doen.
Zorgverzekeraars willen daarnaast betere informatie over dreigende tekorten eerder hebben om tijd te hebben om een oplossing te kunnen vinden.

Als bepaalde medicatie ondanks alle inspanningen toch niet leverbaar is, vergoeden we tijdelijk geschikte producten uit het buitenland wanneer sprake is van een officieel landelijk tekort.

Met deze aanpak ondersteunen we het zorgveld, beperken we de impact van tekorten voor onze verzekerden en versterken we de continuïteit van farmaceutische zorg.

Zorg die draait om het behalen van behandeluitkomsten

Voor ons staat centraal dat mensen met hun medicatie de behandeluitkomst bereiken die de arts voor ogen had. Dat vraagt om heldere afspraken tussen voorschrijvers en apothekers:

Wat is het doel van de behandeling?
Wordt dat doel bereikt?
Moet medicatie worden aangepast, opgebouwd of juist afgebouwd?

Bij chronische aandoeningen, zoals diabetes, kunnen goed ingestelde geneesmiddelen complicaties op latere leeftijd voorkomen. Een goed afgestemd samenspel tussen voorschrijver en apotheker is hierin cruciaal.

Voorkomen van onnodig en risicovol medicatiegebruik

Medicatie die niet langer nodig is, levert risico’s op én draagt bij aan onnodige zorgkosten. Zeker bij ouderen kunnen bepaalde middelen — zoals benzodiazepinen of hoge doseringen antihypertensiva — nieuwe gezondheidsproblemen veroorzaken, waaronder valincidenten. Hier ligt een duidelijke verantwoordelijkheid voor apothekers en voorschrijvers:

Risicopatiënten tijdig signaleren;
Medicatie periodiek evalueren;
Afbouwen waar passend.

Zo blijft het geneesmiddelengebruik veilig, effectief en doelmatig.

Gerichte medicatiebeoordeling bij kwetsbare groepen

Niet iedereen heeft een uitgebreide medicatiebeoordeling nodig. Wel zien we veel winst voor patiënten die niet goed zijn ingesteld, waarbij de beoordeling wordt onderbouwd met uitkomstindicatoren en labwaarden. Zo wordt farmaceutische zorg gerichter, efficiënter en waardevoller.

Start en stopcriteria
Start- en stopcriteria voor geneesmiddelgroepen
Het uitgangspunt van Menzis is dat verzekerden alleen geneesmiddelen gebruiken die nodig, effectief en veilig zijn. Vooral bij ouderen nemen de risico’s van bepaalde medicaties toe, terwijl de voordelen soms afnemen. Daarom vinden we het belangrijk om regionaal afspraken te maken over het terugdringen van potentieel onnodig of risicovol medicijngebruik.
Helder kader voor optimalisatie: STOP-NL V2
Het instrument STOP-NL V2De link zal worden geopend op een nieuwe pagina. ondersteunt apothekers en andere zorgverleners bij het optimaliseren van medicatie bij kwetsbare ouderen (boven de 70 jaar). Het signaleert wanneer de balans tussen effect en risico verandert en maakt inzichtelijk wanneer stoppen, afbouwen of heroverwegen van medicatie passend kan zijn.
Samen beslissen op basis van actuele richtlijnen
Voor diverse geneesmiddelengroepen zijn start- en stopcriteria beschikbaar via onder andere de KNMP en het NHG. We verwachten dat zorgverleners deze richtlijnen actief benutten om medicatiegebruik verantwoord, doelmatig en veilig te houden. En altijd in afstemming met de patiënt en voorschrijver.
Medicatiebeoordelingen alleen voor gebruikers die niet goed zijn ingesteld
Veel oudere mensen gebruiken meer dan 10 medicijnen. Het is juist dan van belang dat (huis)arts en apotheker samen kijken of zo iemand baat heeft bij een medicatiebeoordeling. Daarmee wordt voorkomen dat mensen die beoordeling onnodig krijgen als alles in orde is.
We hebben het afgelopen jaar geconstateerd dat veel medicatiebeoordelingen niet op deze wijze worden begonnen en dat ze gedaan worden voor mensen waar na de medicatiebeoordeling geen wijzigingen in medicatie zichtbaar zijn. Dan is de vraag gerechtvaardigd of het geld en de tijd die aan een dergelijke beoordeling besteed is, doelmatig is. Menzis heeft in de contracten voor 2026 om die reden aanvullende opmerkingen opgenomen bij de medicatiebeoordelingsafspraken en gaat deze ook controleren.