Kraamzorg is uniek in Nederland en vormt een essentieel onderdeel van de geboortezorgketen. Dankzij kraamzorg zijn er minder en kortere klinische opnames en is de inzet van verloskundigen per 1.000 geboortes relatief laag. Het behoud van deze zorgvorm is daarmee belangrijk voor zowel kwaliteit als betaalbaarheid van geboortezorg.
De capaciteit in de kraamzorg staat echter onder druk. Daarom is het noodzakelijk om zorgvuldig om te gaan met beschikbare uren en in te zetten op maatwerk. Menzis ondersteunt de doorontwikkeling naar blended care — een combinatie van fysieke en digitale zorg — waarbij profielbekostiging helpt om met minder uren toch passende, veilige en effectieve kraamzorg te leveren.
De Nederlandse verloskunde staat bekend om haar hoge kwaliteit en toegankelijkheid. Door arbeidsmarktkrapte en een toenemende zorgvraag komt ook hier de continuïteit onder druk te staan. Menzis zet daarom actief in op kansrijke initiatieven die bijdragen aan toekomstbestendige geboortezorg. Denk aan de verdere ontwikkeling van een integraal digitaal geboortezorgplan, verloskundige 24-uurs posten en de inzet van spraak-naar-tekst-technologie om professionals te ontlasten.
Geboortezorg is ketenzorg. Een sterke samenwerking tussen verloskundigen, gynaecologen, kraamzorg en andere partners binnen het Verloskundig Samenwerkingsverband (VSV) is noodzakelijk. Hoewel veel VSV’s al werken met integrale zorgpaden, vraagt verdere professionalisering om continu verbeteren in een PDCA-cyclus. Het capaciteitsvraagstuk binnen verschillende disciplines vraagt bovendien om gezamenlijke keuzes en een sterke regionale coördinatie. Voor Menzis zijn de VSV’s de primaire gesprekspartner bij ontwikkelingen, zorgverschuiving en innovatie. VSV’s met onderbouwde plannen kunnen bij ons terecht voor ondersteuning of het verkennen van passende bekostigingsvormen.
Door de toenemende druk in de geboortezorg zien we een groei van geboorte- en kraamzorgcentra. Deze voorzieningen creëren extra capaciteit, bieden een veilige en prettige omgeving en kunnen helpen om de druk op ziekenhuizen en kraamzorgorganisaties te verlichten. Tijdelijke kraamzorgcentra blijken in de praktijk waardevol; inmiddels ontstaan er ook permanente varianten. Menzis beoordeelt initiatieven die bijdragen aan het oplossen van capaciteitsproblemen en ondersteunt deze waar passend.
De omstandigheden in de eerste 1.000 dagen van een kind zijn bepalend voor gezondheid en kansen op latere leeftijd. Menzis werkt vanaf het begin mee aan Kansrijke Start en ondersteunt gemeenten en GGD’s bij de lokale en regionale uitvoering. We stimuleren ook de inzet van Centering Zwangerschap, een bewezen groepszorgmodel dat bijdraagt aan betere gezondheidsvaardigheden, meer sociale steun en minder vroeggeboorten.
‘Zelf als het kan, thuis als het kan en digitaal als het kan’ blijft een belangrijk uitgangspunt. We verwachten dat minimaal 50% van de patiëntenpopulatie gebruikmaakt van digitale of hybride zorgpaden en dat zorgaanbieders actief onderzoeken welke processen daarvoor geschikt zijn.
Digitalisering ondersteunt zowel toegankelijkheid als doelmatigheid, en helpt de geboortezorg toekomstbestendig te maken.
Goede gegevensuitwisseling is cruciaal voor kwaliteit, veiligheid en gepast gebruik. Dit vraagt om betrouwbare en goed ontsloten data, beschikbaar voor zowel primaire zorgprocessen als secundaire doeleinden zoals onderzoek. Menzis werkt samen met partners aan het wegnemen van knelpunten en aan een toekomst waarin elektronische gegevensuitwisseling de standaard is, volgens landelijke kaders en afspraken.
Branche- en koepelorganisaties ontwikkelen een keurmerk voor ICT-systemen binnen de geboortezorg (XIS Keurmerk Geboortezorg). Dit keurmerk borgt dat systemen correct en veilig medische informatie uitwisselen en aansluiten op de landelijke infrastructuur. Menzis vindt dit een belangrijke ontwikkeling en gaat ervan uit dat geboortezorgverleners gebruikmaken van systemen met dit keurmerk.
Binnen de kraamzorg verwachten we daarnaast dat aanbieders digitale voorlichting en instructie standaard inzetten als onderdeel van hybride zorg. Een digitaal aanbod is een uitvoeringseis voor alle kraamzorgaanbieders; zonder dit aanbod komt een aanbieder niet in aanmerking voor een overeenkomst.