Mensen met een visuele, auditieve of communicatieve beperking moeten kunnen rekenen op passende, hoogwaardige en toekomstbestendige zorg. ZG-zorg heeft binnen het zorgstelsel een unieke positie. Het betreft specialistische derdelijnszorg, die alleen kan worden ingezet na medische vaststelling door een specialist of klinisch fysicus audioloog.
Deze zorg ondersteunt cliënten bij het leren omgaan met hun beperking, het compenseren ervan en het vergroten van hun zelfstandigheid. Naast de behandeling van de persoon met de beperking gaat het ook om (indirect) systeemgerichte medebehandeling van ouders of verzorgenden, kinderen en volwassenen. Zij leren vaardigheden aan in het belang van de persoon met de beperking.
ZG‑zorg functioneert optimaal wanneer zij stevig is ingebed in de bredere zorgketen.
Wij zien ZG‑zorg als een onderdeel van een netwerk met onder andere
De zorgvraag raakt vaak meerdere domeinen tegelijk. Daarom is interprofessionele samenwerking noodzakelijk, bijvoorbeeld met heldere afspraken over overdracht (tussen zorgwetten) en verantwoordelijkheden richting Wmo en Wlz.
Binnen regionale zorgtransformaties speelt ZG‑zorg een ondersteunende rol: niet door ingewikkelde zorg te verplaatsen naar lichtere domeinen, maar door expertise te delen waardoor verwijzingen verbeteren en cliënten eerder passende ondersteuning ontvangen. Dit ondersteunt de brede beweging van passende zorg zoals beschreven in landelijke akkoorden (IZA, AZWA, WOZO en GALA). Daarover hieronder meer.
Kwaliteit is het uitgangspunt van onze inkoop. Wij verwachten dat zorgaanbieders werken met een zorgvuldig, individueel afgestemd zorg‑ of behandelplan, waarin afspraken staan over zorg en zelfmanagement tussen de verzekerde en/of diens vertegenwoordiger, en de zorgverlener(s).
En verder:
Declareren van zorg is alleen mogelijk als er een zorgplan is.
Eindverantwoordelijk voor de geleverde zorg en het zorgplan aan cliënten met een auditieve beperking is de GZ-psycholoog. Ook orthopedagogen of andere disciplines kunnen deze geleverde zorg uitvoeren. Eindverantwoordelijk voor de geleverde zorg en het zorgplan aan cliënten met een visuele beperking is de oogarts of de GZ-psycholoog. Ook de klinisch fysicus of andere disciplines kunnen deze taak uitvoeren.
De zorg wordt geleverd binnen multidisciplinair teams met specialistische deskundigheid (zoals kennis van gebarentaal, alternatieve communicatie of braille) volgens geldende sectorale kwaliteitskaders (waaronder het kwaliteitskader ZG) en beroepsrichtlijnen.
Daarnaast hechten wij waarde aan een continu verbeterproces, ondersteund door transparante kwaliteitsinformatie en aantoonbare toepassing van beroepsrichtlijnen en externe audits. Passende zorg betekent voor ons: intensieve derdelijnszorg waar nodig, doelmatig en niet langer dan noodzakelijk.
ZG-zorg moet snel, veilig en geografisch bereikbaar zijn.
Wij monitoren:
Wij verwachten dat aanbieders tijdig signaleren wanneer knelpunten ontstaan.
Zorg wordt aangeboden op de juiste plek: zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig. Wanneer mogelijk wordt ondersteuning verplaatst naar de eerste of tweede lijn, zonder afbreuk te doen aan de noodzakelijke specialistische zorg die alleen in de derde lijn kan worden geboden. ZG‑zorg kan alleen kan worden ingezet na medische vaststelling en schriftelijke verwijzing volgens NZa-richtlijnen. Dit borgt kwaliteit en doelmatigheid.
Hybride behandelingen, digitale hulpmiddelen voor communicatie of mobiliteit, elektronische gegevensuitwisseling en preventieve monitoring kunnen bijdragen aan:
Innovaties moeten aantoonbare meerwaarde hebben en passend zijn voor de doelgroep. Wij sluiten aan bij de gezamenlijke landelijke digitaliseringsambities, waaronder de doelstelling om 70% van de geschikte zorgpaden te hybridiseren. Tegelijkertijd hechten wij aan zorgvuldigheid: digitalisering mag geen negatieve bijeffecten hebben, zoals toegenomen eenzaamheid of slechtere toegankelijkheid voor cliënten met specifieke zintuiglijke beperkingen.
Wij verwijzen u graag naar onze visie op digitalisering.
Een toekomstbestendig zorgstelsel vraagt om duurzaam gebruik van mensen, middelen en milieu.
Wij verwachten dat ZG‑aanbieders:
De schaarste aan gespecialiseerd personeel maakt het belangrijk dat organisaties investeren in een gezonde, vitale en toekomstgerichte personeelsstructuur.
Wij verwijzen u graag naar onze visie op duurzaamheid in de zorg.
De komende jaren stimuleren wij: