Door vergrijzing, de beweging naar passende zorg en het feit dat mensen langer thuis wonen, neemt het aantal complexe zorgvragen in de wijk toe. Hierdoor groeit onder andere de vraag naar zorg van huisartsen, apothekers, wijkverpleging en paramedici. Het borgen van een duurzaam zorgstelsel begint daarom bij het versterken en toekomstbehendig houden van de eerste lijn: dichtbij, laagdrempelig en van hoge kwaliteit – zoals we dat in Nederland gewend zijn.
Een sterke eerstelijn
Een sterk georganiseerde eerstelijn heeft tijd voor het gesprek, oog voor wat iemand zelf kan en zet zorg pas in wanneer dat passend is. Dat is de basis voor toegankelijke, betaalbare en toekomstbestendige zorg. Huisartsen, wijkverpleegkundigen, apothekers, paramedici en het sociaal domein werken samen in hechte wijkverbanden en Regionale Eerstelijns Samenwerkingsverbanden (RESV’s). Die samenwerking maakt het mogelijk om hulpvragen op de juiste plek op te pakken, de zelfredzaamheid van inwoners te vergroten en zwaardere zorg te voorkomen.
Verkleinen van gezondheidsverschillen
Eerstelijnsprofessionals zien vaak als eersten welke factoren gezondheidsproblemen veroorzaken of versterken. Denk aan armoede, taalproblemen of beperkte gezondheidsvaardigheden. Daarom is samenwerking tussen het medische, sociale en publieke domein essentieel. Zo ontstaan duurzame oplossingen, wordt onder- of overbehandeling voorkomen en verkleinen we gezondheidsverschillen.
Samenwerking in de wijk als basis voor goede zorg
Toegankelijke zorg begint in de wijk. Professionals die elkaar kennen, weten wat ze aan elkaar hebben en werken gemakkelijk samen. Zo ontstaat een sterke basis die de populatie kent en een groot deel van de zorgvragen snel en adequaat oplost. Daar waar aanvullende expertise nodig is, moet deze eenvoudig kunnen worden ingeschakeld – of het nu gaat om een specialist ouderengeneeskunde, een arts Verstandelijk Gehandicapten, de ggz of medisch specialistische zorg. Ook moet er altijd een passend tijdelijk verblijf beschikbaar zijn voor mensen die tijdelijk niet thuis kunnen wonen.
Meer vragen, minder mensen: anders werken is noodzakelijk
De zorgvraag groeit, maar het aantal beschikbare professionals niet. We zetten in op:
- preventie
- het versterken van zelfredzaamheid,
- duidelijke informatie voor inwoners
- slimme triage — soms al voor het spreekkamerbezoek —
- meer ruimte voor samen beslissen.
Professionals moeten hierbij worden ondersteund door duidelijke afspraken, goede samenwerking en passende randvoorwaarden.
Investeren in de toekomst
De eerstelijn is nu vooral kleinschalig georganiseerd. Hierdoor hebben inwoners vaak met veel verschillende aanbieders te maken en besteden zorgprofessionals te veel tijd aan administratie. Sterkere organisatie in de wijk en regio geeft professionals ruimte voor het gesprek met de patiënt en ruimte om samen te bepalen wat bijdraagt aan kwaliteit van leven.
Om de eerstelijn toekomstbehendig te houden zijn structurele investeringen nodig in:
- ondersteuning
- samenwerking
- organisatie
- moderne randvoorwaarden.
RESV’s en hechte wijkverbanden spelen hierin een centrale rol. Zij verbinden zorgverleners, gemeenten en andere partners om de eerstelijn sterk en duurzaam te organiseren.
Samen met onze partners bouwen we aan deze beweging. Door intensief samen te werken – over domeinen én over regio’s heen – blijven we de toegang tot zorg verbeteren en versnellen we initiatieven die wachttijden verkorten. Vanuit onze maatschappelijke opdracht, vanuit overtuiging en vooral: omdat wij kiezen voor de mens.
