Toegankelijke en passende mentale zorg – nu én in de toekomst

We kiezen voor jou als mens. Iedereen moet op tijd de geestelijke gezondheidszorg en ondersteuning krijgen, die nodig is om mentaal veerkrachtig te leven en volwaardig mee te doen in de samenleving. Wij zorgen ervoor dat dit nu en in de toekomst voor iedereen beschikbaar is, door oog te hebben voor passende en betaalbare zorg.   

De realiteit is dat nog steeds tienduizenden mensen te lang wachten op hulp. De inzet van alle behandelaren, of het nu in een instelling of binnen de vrijgevestigde praktijk is, is niet opgewassen tegen de stijgende zorgvraag. Dit leidt tot lange wachttijden, in het bijzonder voor mensen met complexe psychische problemen en zware lijdensdruk. Juist voor deze groep moet passende zorg direct beschikbaar zijn, omdat de impact van hun problematiek groot is - voor zichzelf, naasten en de samenleving. Om dat te bereiken, is verandering nodig in hoe we zorg en ondersteuning organiseren. Daarom focussen we de komende jaren op de volgende pijlers.   

Kijk naar de hulpvraag van de mens

Iedereen met een hulpvraag verdient het om antwoord te krijgen. Om passende hulp te bieden, moeten hulpverleners ontdekken wat de echte vraag is. Daarom moeten hulpvragen breder benaderd worden dan alleen vanuit de zorg. Zorg is niet altijd het antwoord op vragen die wel vaak in de gezondheidszorg terecht komen. Denk aan problemen die veroorzaakt worden door eenzaamheid, ingrijpende gebeurtenissen in het leven, geldzorgen of problemen met werk of wonen. Door breder naar de hulpvraag te kijken – voorbij het medisch domein - helpen we mensen beter én voorkomen we onnodige instroom in de GGZ. 

Hierin speelt de huisarts een belangrijke rol, samen met professionals die het Verkennend Gesprek voeren binnen regionale Mentale Gezondheidsnetwerken. 

Samenwerking in netwerken

Psychische problemen raken vaak meerdere vraagstukken tegelijk. Daarom is samenwerking cruciaal:

  • tussen huisarts, sociaal domein en GGZ
  • tussen regionale mentale zorgnetwerken (MGN) en eerstelijnssamenwerkingsverbanden (RESV) 
  • binnen wijken én regio's

Netwerken zorgen voor: 

  • consultatiemogelijkheden
  • warme overdracht
  • kennis- en expertisedeling
  • soepele uitstroom (bijvoorbeeld naar Wmo of Wlz)
  • snelle toegang tot passende ondersteuning

Het regionale Mentale Gezondheidsnetwerk vormt de basis om zorg, welzijn en informele steun samen te brengen, bijvoorbeeld via herstelacademies, welzijn op recept, e-communities en gemeenschapsinitiatieven.

Inclusieve GGZ waar niemand buiten de boot valt

Vooral mensen met complexe problematiek worden vaak geconfronteerd met exclusiecriteria. Daardoor wordt hun keuzevrijheid beperkt en lopen de wachttijden verder op - juist terwijl zij het snelt hulp nodig hebben. Sterke netwerken kunnen zorgaanbieders helpen om deze cliënten wél in zorg te nemen, dankzij:

  • consultatiemogelijkheden
  • expertise- en kennisoverdracht
  • achtervang vanuit het netwerk
  • crisis- en escalatieondersteuning
  • gedeelde voorzieningen

Zo ontstaan regio's waar iedereen met elke zorgvraag bij elke GGZ-aanbieder kan aankloppen - een werkelijk inclusieve GGZ.   

Efficiënte inzet van beschikbaar personeel

Toegankelijkheid van zorg vraagt om slim en efficiënt omgaan met schaarse behandelaren. Daarom zetten we in op:

  • Voorkomen van onwenselijke instroom: door breed naar hulpvragen te kijken en sociale problematiek vroeg te herkennen. Maar ook door scherp te zijn op de toegevoegde waarde van behandelingen. 
  • Passende behandelduur: Behandelingen zijn zo kort en licht mogelijk, en zo lang en zwaar als nodig. Tijdens de behandeling monitoren en evalueren behandelaren, samen met de cliënt, of de behandeling nog toegevoegde waarde heeft
  • Groepsbehandelingen en digitale / hybride (zelf)zorg: Hiermee kunnen meer cliënten tegelijk geholpen worden en komt behandelcapaciteit vrij voor mensen met hoge lijdensdruk. 
  • Prioriteit voor de meest kwetsbare cliënten: Vrijgekomen capaciteit wordt gericht ingezet om de toegankelijkheid voor de meest kwetsbare cliënten te verbeteren.

Behandelaren maken het verschil

Behandelaren - in instellingen en in vrijgevestigde praktijken - maken iedere dag het verschil voor mensen. We willen hen ondersteunen met: 

  • passende contractering
  • ruimte voor samenwerking
  • ondersteuning van nieuwe werkwijzen
  • effectieve organisatie van tijd en middelen

Zo kunnen behandelaren en cliënten zich focussen op wat echt telt: de mens achter de hulpvraag.