Mantelzorg en werk

Hoe kunnen jouw medewerkers hun werk met de zorg voor een naaste combineren?

In elk bedrijf werken medewerkers die langdurig en intensief voor een naaste zorgen. Om te voorkomen dat zij overbelast raken, is het goed om als werkgever duidelijke afspraken te maken met elkaar. Of sterker nog: het te integreren in het bestaande HR-beleid. Heidi Sprekelmeyer van bureau Jong en Veer – mantelzorg legt uit hoe.

Waarom is het zo belangrijk om meer aandacht te besteden aan mantelzorg?

“Medewerkers praten meestal niet vanzelf over het geven van langdurige en intensieve zorg aan een naaste. Het hebben van een dementerende partner of een kind met autisme is nog vaak een taboe. Vaak kloppen medewerkers pas bij hun werkgever aan als het al te laat is en ze uitvallen.

Als werkgever kun je dit voorkomen door het onderwerp op tijd bespreekbaar te maken. Mantelzorgers die begrip krijgen van hun leidinggevende, hebben namelijk minder last van lichamelijke klachten en oververmoeidheid. Bovendien zijn ze loyaler naar hun werkgever. Let als werkgever dus op bepaalde signalen bij medewerkers, zoals vaker ziek melden, afspraken niet nakomen, niet deelnemen aan personeelsactiviteiten, kortaf zijn en minder contact maken met anderen.”

Hoe maak je mantelzorg onderdeel van de organisatie?

“Het is belangrijk dat er een cultuur ontstaat waarin het normaal is om je privésituatie op het werk bespreekbaar te maken. Zorg ervoor dat managers goed op de hoogte zijn van het beleid en de regelingen rondom mantelzorg. Moedig hen aan om dit standaard te bespreken tijdens functioneringsgesprekken. Daarin behandel je immers ook onderwerpen als echtscheiding en kinderopvang.”

Hoe doe je dat dan? Hoe voer je zo’n gesprek?

“Laat als werkgever eerst overtuigingen zoals 'die loopt de kantjes ervan af' los. Voer een gelijkwaardig gesprek dat draait om erkenning en begrip. Vraag bijvoorbeeld: ‘Waar zit het knelpunt: op het werk of thuis? Wat heb je nodig om te blijven werken? Hoe kan ik als werkgever hulp bieden?’ Geef ook je verwachtingen aan, waar je als werkgever waarde aan hecht. Er moet een goede balans zijn tussen de mantelzorg erkennen en faciliteren én iemand aanspreken op zijn bijdrage en verantwoordelijkheid. Je hoeft er als bedrijf niet de dupe van te zijn dat je medewerker zorgtaken heeft. Het gaat bij mantelzorg om wederzijds geven en nemen.”

Welke afspraken kun je samen maken?

“Bijvoorbeeld over flexibel omgaan met werktijden. Zoals eerder of juist later beginnen, vier dagen werken van negen uur, af en toe thuis werken en toestemming om onder werktijd behandelafspraken in te plannen. Blijf hierover in contact met elkaar, betrek collega’s erbij en pas planningen en verwachtingen aan. Je kunt de medewerker ook ondersteunen bij het organiseren van de thuissituatie. Dat kan hulp op praktisch vlak zijn of iemand laten praten met een mantelzorgcoach of werkzorgadviseur: hoe ga je om met de druk? En attendeer iemand op wettelijke verlofregelingen.”

Welke regelingen zijn dat?

“Er zijn verschillende ondersteuningsmogelijkheden voor werkgever en medewerkers. De Wet Arbeid en Zorg (WAZO) regelt bijvoorbeeld het recht op verschillende verlofsoorten, zoals zorgverlof. De Wet Flexibel Werken (WFW) geeft de mogelijkheid om de arbeidsduur te vermeerderen of te verminderen.”