Aandacht voor de overgang op de werkvloer

Het aantal werkende vrouwen in de leeftijd van 45 tot 60 jaar was nog nooit eerder zo groot. Dit betekent dat veel vrouwen werken tijdens de overgang. Vera van de Scheur studeerde bij de Wageningen University af op het onderwerp ‘Support for menopausal women in the workplace’. In dit artikel deelt Vera de bevindingen van haar onderzoek en geeft ze je tips.

Aandacht voor overgangsklachten draagt bij aan lager ziekteverzuim

De overgang kan invloed hebben op het werkvermogen van vrouwen. Een derde van het ziekteverzuim onder werkende vrouwen in de overgang is gerelateerd aan overgangsklachten. Ondanks dat dit veel voorkomt, is er vooral op de werkvloer weinig openheid en veel onwetendheid over de overgang.

Om je medewerkers te ondersteunen in deze levensfase, is het belangrijk om je hierin te verdiepen. Door begrip en betrokkenheid te tonen, kun je verzuim voorkomen en ervoor zorgen dat vrouwelijke medewerkers vitaal en met voldoening hun werk blijven doen tijdens de overgang.

Herken de signalen 

De overgang is een transitiefase en maakt deel uit van het natuurlijk verouderingsproces van vrouwen. De transitiefase treedt meestal op als vrouwen tussen de 45 en 55 jaar zijn. De klachten duren gemiddeld 5 - 10 jaar. Het soort klachten, de duur en intensiteit kan sterk uiteenlopen. De meest voorkomende klachten zijn opvliegers en nachtelijk zweten, slaapproblemen, stemmingswisselingen, concentratieproblemen en geheugenverlies. Deze klachten uiten zich ook op de werkvloer, wat het functioneren van vrouwelijke werknemers kan beïnvloeden.

Uit onderzoek blijkt dat het herkennen en erkennen van de klachten een essentiële factor is om als werkgever de juiste ondersteuning te bieden aan medewerkers. Herken jij overgangsklachten bij je medewerkers?

Ook mannen ervaren een overgang

Let op! Niet alleen vrouwen ondervinden mentale en fysieke veranderingen tijdens deze levensfase. Ook mannen ervaren ‘een overgang’. De penopauze of prostaatproblemen zijn hier voorbeelden van. 

Maak het gesprek mogelijk 

De belangrijkste bevinding uit het onderzoek van Vera: een gesprek tussen leidinggevende en medewerkers wordt genoemd als grote ondersteunende factor bij een succesvolle aanpak van de overgang. Het bespreken van de overgang met een medewerker kan echter lastig zijn, aangezien niet elke vrouw er behoefte aan heeft of het makkelijk vindt om erover te praten. Daarom is het belangrijk om als leidinggevende met een open houding en zonder oordeel het gesprek aan te gaan.

Dit gesprek kan beginnen met een simpele vraag naar het welzijn van een medewerker. Daarnaast wordt het gewaardeerd als een leidinggevende zich proactief opstelt en zelf het gesprek initieert wanneer er vermoeden is dat een medewerker moeilijkheden ondervindt op het werk. Het is belangrijk dat een leidinggevende empathisch en begripvol reageert en hiermee laat zien dat overgangsklachten serieus worden genomen. Doe dit in een veilige setting waarin privacy wordt gewaarborgd en er tijd wordt genomen om naar (de behoeftes van) de medewerker te luisteren. 

Tip 1: organiseer een voorlichtingsevenement

Organisaties die het onderwerp agenderen door er een voorlichtingsevenement voor te organiseren, verlagen de drempel om er een gesprek over te voeren. Deze informatievoorziening creëert momentum voor leidinggevenden om de overgang bespreekbaar te maken. 

Tip 2: stel een vertrouwenspersoon aan

Wees je ervan bewust dat vrouwen het lastig kunnen vinden om dit onderwerp aan te kaarten bij een jongere of bij een mannelijke leidinggevende. Stel daarom ook een vertrouwenspersoon beschikbaar waar deze vrouwen terecht kunnen. 

Tip 3: geef ruimte voor flexibiliteit

Vrouwen kunnen slaapproblemen ervaren als gevolg van de overgang. Denk bijvoorbeeld aan opvliegers en nachtelijk zweten die de slaap verstoren. Deze slaapproblemen kunnen vermoeidheid, concentratieproblemen en stemmingswisselingen veroorzaken op het werk. Flexibiliteit in werktijden kan daarom ondersteunend zijn voor deze vrouwen. Later beginnen, eerder vertrekken, genoeg ruimte voor pauzes en de mogelijkheid tot thuiswerken zijn hier voorbeelden van. 

Tip 4: creëer een gezonde fysieke werkomgeving

Fysieke werkomstandigheden kunnen een invloed hebben op de ervaring van overgangsklachten. Een werkplek met een aangename temperatuur en goede ventilatie is prettig voor een medewerker die bijvoorbeeld opvliegers ervaart. Daarnaast kan de aanwezigheid van een openslaand raam of een ventilator ook voor verlichting zorgen, net als geschikte werkkleding. 

Tip 5: doe kennis op over de overgang  

Beluister de podcast 'Opvliegers: de overgang als carrièrekiller' om beter te begrijpen welke gevolgen de overgang kan hebben op de werkvloer. Of lees het artikel 'Hoe carrières tot stilstand kunnen komen' om meer te weten te komen over de problemen die overgangsklachten kunnen geven voor het functioneren op het werk.