De impact van hormonale klachten op het werk

Lees welke rol je als werkgever kunt spelen (en hoe je je medewerkers kunt helpen met een artikel en podcast).

De impact van hormonale klachten verschilt per levensfase

Hormonale klachten op de werkvloer hebben bij veel bedrijven grote impact op verzuim en productiviteit. Uit onderzoek van CBS en TNO blijkt dat ongeveer 10% van het totale ziekteverzuim samenhangt met menstruatie, zwangerschap of overgang. Wat betekenen deze cijfers voor je organisatie en wat kun je hieraan doen?

Volgens Harry de Boer, business developer Health & Work bij TNO*, kosten hormonale klachten het bedrijfsleven jaarlijks circa 2 miljard euro aan verzuim. Daarbovenop komt naar schatting nog eens 30 miljard euro aan productiviteitsverlies. En dat is alleen wat zichtbaar is in cijfers.

Aandacht voor vrouwengezondheid?

Kijk in het Portaal Vitaliteit en Werk voor een overzicht van interventies, bijvoorbeeld van Care for Women. Of stuur een mail naar vitaliteit@menzis.nl. Heeft jullie organisatie een Menzis vitaliteitsbudget? Dan kan ondersteuning via Care for Women (deels) worden ingezet via het budget.

Kijk in Mijn Portaal

Wat zien we in de praktijk?

De impact van hormonale klachten verschilt per levensfase:

  • Menstruatieklachten veroorzaken relatief kort (minder dan 5 dagen), maar vaak terugkerend verzuim. 
  • Zwangerschapsklachten leiden minder vaak tot uitval, maar als vrouwen uitvallen is dat vaak langdurig.
  • Overgangsklachten zorgen gemiddeld voor circa 7 verzuimdagen per jaar. Tegelijkertijd valt 34% van de vrouwen in de overgang regelmatig uit, terwijl deze fase gemiddeld 7 tot 10 jaar duurt.

Daarnaast is er het minder zichtbare deel: werknemers die aanwezig zijn, maar niet volledig kunnen functioneren door vermoeidheid, concentratieproblemen, vergeetachtigheid of stressgevoeligheid.

Over welke klachten hebben we het?

Hormonale klachten kunnen zich gedurende het hele vruchtbare leven voordoen. De ernst verschilt per vrouw. Erfelijkheid speelt een rol, maar leefstijl is minstens zo bepalend. Stress, slaap, voeding en beweging maken aantoonbaar verschil tussen hanteerbare klachten en klachten met grote impact op functioneren.

Belangrijke klachten die vrouwen op het werk als belemmerend ervaren, zijn onder andere*:

  • vermoeidheid;
  • concentratieproblemen en een ‘vol hoofd’;
  • verhoogde stressgevoeligheid;
  • vergeetachtigheid.

Wat kun je als leidinggevende doen?

De eerste en belangrijkste stap: maak hormonale klachten bespreekbaar. Zonder kennis geen herkenning. Zonder herkenning geen passend gesprek met je werknemer en zonder gesprek geen oplossing.

Investeer in kennis

Vergroot de kennis binnen je organisatie. Niet alleen bij je medewerkers, maar ook bij jezelf. Wanneer je als leidinggevende begrijpt wat hormonale klachten zijn en hoe ze zich uiten, kun je signalen sneller herkennen en het juiste gesprek voeren. Dat voorkomt dat klachten onterecht als burn-out of stressproblematiek worden gelabeld.

Creëer een open cultuur

Als klachten benoemd mogen worden, hoeft een medewerker zich niet te verschuilen achter vage klachten of ‘smoezen’. Een veilige setting is essentieel. Blijf in het gesprek niet hangen bij “Wat is er?”, maar stel vooral de vraag: “Wat heb jij nodig om goed te kunnen blijven functioneren?” Vaak weet een vrouw zelf heel goed wat helpend is.

Denk in praktische oplossingen

Veel aanpassingen zijn relatief eenvoudig:

  • flexibele werktijden;
  • extra rustmomenten;
  • tijdelijk aanpassen van taken;
  • een rustige werkplek;
  • kleine hulpmiddelen, zoals een ventilator of digitaal notitieblok.

Deze maatregelen kunnen uitval voorkomen en zijn vaak laagdrempelig te realiseren.

Schakel tijdig professionele ondersteuning in

Wanneer klachten structureler zijn, volstaan werkaanpassingen niet altijd. Gerichte interventies kunnen klachten daadwerkelijk verminderen en duurzame inzetbaarheid vergroten.

Strategische aanbevelingen voor bestuur en HR

Als bestuur en HR management begint verzuimreductie bij een aantal belangrijke punten van aandacht:

  • Analyseer eigen verzuimdata. Kijk naar patronen, duur en terugkerende klachten. Zonder inzicht blijft beleid gebaseerd op aannames.
  • Train leidinggevenden. Niet alleen in kennis, maar ook in gespreksvaardigheden. Hormonale klachten zijn op de werkvloer vaak nog een taboe.
  • Betrek de arbodienst actief. Betere herkenning voorkomt verkeerde diagnosestelling en langdurige trajecten.
  • Zorg voor kennis en bewustwording en herhaal bewustwording structureel. Nieuwe medewerkers stromen in, kennis zakt weg. Dit vraagt om continuïteit.

Tot slot

Hormonale klachten serieus nemen is niet alleen economisch belangrijk voor jouw organisatie, maar ook goed werkgeverschap. Door kennis, openheid en passende ondersteuning te combineren, verminder je verzuim, verhoog je productiviteit en behoud je waardevolle medewerkers. Je laat als organisatie zien dat gezondheid bespreekbaar is en dat talent niet verloren hoeft te gaan door iets waar wel degelijk goed iets aan te doen is.

Podcast TNO en video STAG

Meer informatie vind je in de podcast van TNO en de video van de STAG.

Wat kan Care for Women voor jullie betekenen?

Care for Women is met ruim 80 vestigingen in Nederland de grootste gespecialiseerde organisatie op het gebied van vrouwen en hormonen. Al jaren worden zij door bedrijven gevraagd te helpen bij het terugdringen van het ziekteverzuim door hormonale klachten vanwege de menstruatie en de overgang. 

  • Integrale aanpak bij hormonale klachten in samenwerking met TNO
    Care for Women biedt, in samenwerking met TNO, het Study@Work-hormoonprogramma aan: een bewezen en integrale aanpak waarin bewustwording, professionele ondersteuning en wetenschappelijk onderzoek samenkomen. Het programma richt zich op vrouwengezondheid, inzetbaarheid en productiviteit.
  • Educatie- en ontwikkelingsprogramma VitalFem
    In dit digitale 12-weken programma leren vrouwen met menstruatieklachten of overgangsklachten stap voor stap inzicht te krijgen in hun hormonale balans en ontdekken zij dagelijks hoe zij klachten kunnen verminderen. 
  • Overige diensten
    Naast het Study@Work-hormoonprogramma biedt Care for Women ook specifieke diensten op deelgebieden zoals webinars, workshops, de hormonale quickscan en individuele trajecten. 

Download hieronder het artikel van Care for Women om te delen met medewerkers (inclusief een gratis opgenomen webinar).