In de serie Uit Balans vertellen vrouwen over hun leven én over hun hormonen. Met in deze column: de diagnose PMDD krijgen en toch langzaam weer grip op je leven vinden.
‘Ik werk al zeven jaar als IC-verpleegkundige en daarvoor werkte ik óók al elf jaar in het ziekenhuis. Ik zat dus al lang met mijn neus bovenop allerlei medische kennis en toch dacht ik totaal niet aan mijn hormonen toen ik me zo slecht begon te voelen. Als verpleegkundige leer je over allerlei ziektebeelden. Maar het verband tussen mijn klachten en mijn eigen menstruatiecyclus legde ik niet. Ik was ook gewoon nog hartstikke jong. Ik hield daar helemaal nog geen rekening mee.
Achteraf zie ik dat het rond mijn 35e begon. Ik gebruikte al een hele tijd geen anticonceptie meer en had eigenlijk nooit klachten: geen pijn in aanloop naar mijn menstruatie, geen wisselvallige emoties. Maar rond mijn 35e gebeurde er veel. Mijn relatie ging uit. Corona brak uit – dat was héél heftig op de IC. En mijn moeder werd ernstig ziek. Ik voelde me in die jaren steeds minder emotioneel stabiel: iets wat het grootste deel van de maand redelijk te hanteren was, maar wat zorgelijke vormen aannam in de week voordat ik ongesteld werd. Jantje lacht, Jantje huilt, riep ik in die tijd vaak op mijn werk en tegen vrienden en familie – vooral om mijn schaamte maar enigszins vorm te geven. Maar mijn gemoed werd op bepaalde momenten in de maand steeds zwarter en zwaarder.
Voordat ik doorhad dat er een patroon in zat, en uiteindelijk de diagnose premenstruele dysforie (PMDD) kreeg – een ernstige stemmingsstoornis die gerelateerd is aan de menstruatiecyclus – waren we jaren verder. Thuis had ik er het meeste last van. In mijn slechtste PMDD-weken kon ik alleen maar huilen en zette ik voor de buitenwereld een masker op. Op de IC moet je er gewoon staan, en het werk bood me ook fijne afleiding en veel plezier met collega’s. Maar als ik alleen was, in mijn eigen huis, ontstond er ruimte om in te storten. Soms konden mijn gedachten en mijn gevoelens dan flink met me aan de haal gaan en lukte het me niet meer om te relativeren.
Je wereld kan met deze aandoening klein worden. Afspreken met vrienden lukte nauwelijks, afspreken met een leuke man nog veel minder. Steeds was er die enorme zwaarte die in de weg stond om de helft van de maand een leefbaar leven te hebben. Na flink aandringen bij mijn huisarts, kwam ik uiteindelijk in contact met een gynaecoloog die mijn klachten op een hele fijne manier heel serieus heeft genomen. Sinds drie maanden gebruik ik bio-identieke hormonen. De eerste maand had ik nog een flinke terugval, maar deze derde maand was echt best goed. Wel ben ik nog erg moe, maar de gynaecoloog zei dat dat normaal is: dat mijn lichaam moet herstellen, en opnieuw moet ínstellen.
Voor het eerst sinds jaren voel ik voorzichtig hoop en perspectief. Ik kom in de week voor mijn menstruatie beter uit mijn woorden, ik heb minder fysieke klachten. Maar de allergrootste winst is echt zonder twijfel mentaal. Door die passende behandeling voel ik voor het eerst sinds lang weer ruimte om eropuit te gaan. Om misschien weer te daten. Om misschien zelfs nog eens moeder te worden.'
Uit Balans is een serie over vijf vrouwen die ieder op hun eigen manier omgaan met hormonale veranderingen. In persoonlijke columns delen zij hoe PMS, cyclus-schommelingen en de perimenopauze hun dagelijks leven beïnvloeden. Zonder taboes - en met veel eerlijkheid en humor. Voor meer herkenning, erkenning én begrip.