1. Wat is slaap en waarom is het zo belangrijk?
Slaap is een toestand waarin je lichaam en je hersenen tot rust komen. Je bent je niet bewust van wat er om je heen gebeurt. Nynke: “Als je slaapt, ben je in een rusttoestand en is je bewustzijn verlaagd. Je merkt de buitenwereld niet meer.” Tijdens de slaap herstellen je lichaam en je hersenen. Je verwerkt emoties, slaat herinneringen op en doet nieuwe energie op. Slechte nachten hebben daarom direct invloed op hoe je je de volgende dag voelt. Nynke: “Een goede nachtrust helpt bij het verwerken van emoties en bij het op peil houden van je stemming.”
2. Hoe weet je lichaam dat het tijd is om te slapen?
Slaap wordt geregeld door verschillende stoffen en hormonen in je lichaam. Overdag bouwt zich een stof op die je steeds slaperiger maakt. Dit heet slaapdruk. Nynke: “Gedurende de dag bouwt het hormoon adenosine zich op. Daardoor word je ’s avonds vanzelf moe.” ’s Ochtends overheerst juist het stresshormoon cortisol. Dat zorgt ervoor dat je wakker en alert bent. Deze wisselwerking helpt je om overdag actief te zijn en ’s nachts te slapen.
3. De verschillende fases van slaap
Als je slaapt, doorloop je elke nacht meerdere keren dezelfde slaapcyclus. Zo’n cyclus bestaat uit vier fases en herhaalt zich vier tot vijf keer per nacht. Eerst val je in slaap. Daarna kom je in de lichte slaap. Vervolgens ga je naar de diepe slaap. Dit is de belangrijkste fase voor herstel. Nynke: “In de diepe slaap ontspannen je spieren, wordt je ademhaling rustiger en herstel je lichamelijk en emotioneel.” Later in de nacht volgt de droomslaap (REM-slaap). In deze fase zijn je hersenen actief en droom je. Beide fases zijn belangrijk voor een goede nachtrust.
4. Wat gebeurt er als je slecht slaapt?
Slecht slapen heeft invloed op je hele lichaam. Je maakt meer stresshormonen aan en raakt sneller overprikkeld. Nynke: “Als je slecht slaapt, raakt je hormoonhuishouding uit balans.” Ook je eetlust verandert. Je krijgt meer trek in zoet en ongezond eten, omdat je lichaam snel energie wil. Dit kan op de lange termijn invloed hebben op je gezondheid. Slecht slapen is normaal als het af en toe gebeurt. Maar slaap je drie nachten per week slecht en langer dan drie weken, dan is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts.
5. Wat helpt om beter te slapen?
Een vast slaapritme is één van de belangrijkste tips. Ga elke dag rond dezelfde tijd naar bed en sta op vaste tijden op. Nynke: “Cafeïne blijft vijf tot zeven uur in je lichaam. Stop daarom al in de middag met koffie.” Leg je telefoon op tijd weg, kijk geen televisie in bed en zorg voor rust in de slaapkamer. En voel je je echt moe? Geef daar soms gewoon aan toe en ga eerder slapen.